80821602-4909271

زنگ خطر توقف کاوش در مجموعه باستانی شهر زیرزمینی سامن

80821602-4909271به گزارش ایرنا هم اکنون ادامه کاوش شهر سامن که خاستگاه شهری مخفی مربوط به دوره پیش از اشکانیان است، به دلیل کمبود اعتبارات دچار مشکل شده است. 
این شهر پنهان که در سال ۸۴ به طور اتفاقی بر اثر حفاری شرکت مخابرات در عمق سه الی شش متری از سطح زمین و در بستری از سنگ گرانیت کشف شد، بیش از گذشته نیاز به توجه و مراقبت دارد. 
شاید قرار گرفتن شهر زیرزمینی سامن در نوبت ثبت در فهرست آثار جهانی، مهر تاییدی است بر این ادعا که حفظ جاذبه های گردشگری، نباید قربانی کمبود اعتبارات شود. 
اما این نکته قابل تامل است که بر اساس مطالعات باستان شناسان، شهر زیرزمینی سامن با بیش از سه هکتار وسعت، به دلیل وجود رطوبت زیاد، در معرض خطر ریزش و تخریب قرار دارد و حتی بخشی از این شهر باستانی هنوز مورد کاوش قرار نگرفته است. 
در حالیکه به گفته کارشناسان قرار گرفتن بخشی مهمی از این شهر پنهان در زیر خانه های مردم و ورود فاضلاب شهری به این بخش ها، شهر زیرزمینی سامن را با تهدید جدی مواجه کرده است. 
اگر چه طی سال های اخیر اقداماتی از سوی مسوولان امر برای کاوش، حفظ و مرمت این مجموعه بی نظیر انجام شده، اما روند کند این حرکت شایسته میراث گذشتگان ایران زمین نیست! 
این در حالیست که مسوولان سازمان میراث فرهنگی استان همدان ادامه روند کاوش در شهر زیرزمینی سامن را منوط به اختصاص اعتبارات می دانند، اما نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی بر این عقیده است که اعتبارات استانی این شهرستان به طور عادلانه توزیع نمی شود. 
نماینده مردم ملایر در مجلس شواری اسلامی در این زمینه در گفت و گو با ایرنا بر لزوم اختصاص به موقع اعتبارات تاکید کرد و گفت: پیگیر جذب اعتبارات استانی ملایر در حوزه های مختلف چون میراث فرهنگی هستیم و در این راستا رایزنی هایی نیز در تهران با این سازمان انجام شده است. 
احمد آریایی نژاد بیان داشت: علاوه بر اعتبارات استانی، پیگیری های لازم برای جذب اعتبارات ملی برای مجموعه شهر زیرزمینی سامن را نیز در دستور کار داریم. 
وی خاطرنشان کرد: یکی از ملاک های ما در ارزیابی مدیران، توزیع عادلانه اعتبارات است که در سطح استان این امر به وضوح دیده نمی شود. 
آریایی نژاد ضمن انتقاد از این موضوع افزود: ما گله مندی خود را به مقامات بالاتر انتقال خواهیم داد، چراکه شمال و جنوب استان همدان نباید فراموش شود. 
به گفته وی لازمه سکونت مردم در شهر و منطقه ایجاد جاذبه های گردشگری، حفظ و توسعه این جاذبه ها و آثار است و بر این اساس، توسعه جای جای استان همدان باید مد نظر همه مسوولان و مدیران باشد. 
اما از سوی دیگر مسوولان میراث فرهنگی استان بر این ادعا هستند که اینگونه مجموعه ها در اولویت این سازمان است و اعتبارات استانی شهرستان ها نیز بر اساس نیاز و شاخص های تعیین شده آنها به موقع اختصاص می یابد. 
معاون میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان به خبرنگار ایرنا گفت: تا زمانیکه اعتبارات تخصیص پیدا نکند، امکان ادامه کاوش در شهر زیرزمینی سامن وجود ندارد. 
بهران توتونچیان بیان داشت: با توجه به اینکه ادامه کاوش، ساماندهی و ایجاد فضای مناسب در این مجموعه در اولویت و دستور کار سازمان است، اما اجرای این تفکرات و ایده ها نیاز به تامین اعتبار دارد. 
وی خاطرنشان کرد: این در حالیست که ادامه کاوش، پاکسازی، استحکام بخشی سقف ها، اشیاء و استخوان های کشف شده مربوط به چند صد سال قبل، در اثر ارتباط و برخورد با هوا در معرض فرسایش قرار دارند که باید با مواد مرمتی، تثبیت شوند. 
توتونچیان افزود: در مقطع فعلی به دلیل گرانی و بالا رفتن دستمزدها و هزینه ها امکان این امر وجود ندارد و کار قدری با تعلل انجام می شود. 
وی سیستم لوله کشی گاز، آب، تلفن و فاضلاب، جمع آوری آب های سطحی به صورت سنتی، عبور و مرور وسایل نقلیه سنگین و قرار گرفتن این مجموعه در زیر شهر را از مشکلاتی برشمرد که حفاری، تخلیه خاک و ادامه کاوش آن را با مشکل مواجه کرده است. 
توتونچیان تصریح کرد: اخیرا نیز بر اثر ریزش خیابان، بخشی از سقف این شهر ریزش کرده که پیگیر حل این موضوع با ارگان های مرتبط شدیم تا برای پوشش و مرمت سقف، مبلغی را در اختیار ما قرار دهند. 
وی گفت: ایده ما در شهر زیرزمینی سامن، ساماندهی این مجموعه با ساختار شهر است، چراکه این شهر پنهان به عنوان هویتی است که قدمت و ارزش خود شهر را ارتقاء می بخشد. 
معاون میراث فرهنگی استان همدان اظهار داشت: هم اکنون با گذشت شش ماه از سال ۹۲، هیچگونه اعتباری اختصاص پیدا نکرده که ادامه این روند، در پیشرفت کارها و اقدامات ما خلل ایجاد می کند. 
توتونچیان با تاکید بر اینکه بدهی پیمانکاران در سال های ۹۰ و ۹۱ هنوز پرداخت نشده، افزود: در کنار این امر، نسبت به تخصیص و جذب اعتبارات در سال ۹۳ بسیار خوش بین هستیم. 
وی ابراز امیدواری کرد: با شروع کار دولت جدید و مدیریت های جدید در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور، با اختصاص به موقع، اعتبارات در زمان خودش هزینه شود. 
وی ادامه داد: در جای جای استان همدان از این مجموعه ها و آثار کم نداریم، به عنوان مثال ارزانفود مجموعه بزرگی است که در کنار شهر زیرزمینی سامن در نوبت ثبت جهانی قرار گرفته است. 
رییس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ملایر نیز افزود: ادامه روند طبیعی کار در شهر زیرزمینی سامن علاوه بر اعتبارات استانی، نیازمند اعتبارات ملی است. 
محمدرضا بشری بیان داشت: امسال بیش از ۵۰۰ میلیون ریال اعتبار برای این مجموعه پیش بینی شده که با توجه به حجم کار، این میزان اعتبار بسیار ناچیز است. 
وی ادامه داد: تاکنون به صورت غیر رسمی کارگاه شماره یک شهر زیرزمینی برای بازدید عموم راه اندازی و بالابر، روشنایی و فضای لازم در این مجموعه ایجاد شد. 
وی یاد آور شد: در حال حاضر، طرح ساخت ویترین، موزه، مرمت اسکلت ها و ادامه کاوش نیز در صورت اختصاص اعتبارات لازم در دستور کار است. 
بشری وجود شهر زیرزمینی سامن را فرصت بسیار مناسبی برای معرفی ملایر و جایگاه گردشگری این شهرستان برشمرد و افزود: در این راستا، کمپینگ گردشگری شهر سامن با اعتبار یک میلیارد و ۲۴۰ میلیون ریال احداث شد. 
با این حال سرپرست گروه کاوش شهر زیرزمینی سامن از توقف ادامه کاوش در این مجموعه دستکند خبر داد و بیان داشت: به دلیل نبود اعتبار از زمستان سال ۹۰ هیچگونه کاوشی در این مجموعه انجام نشده است. 
علی خاکسار افزود: حداقل برای شروع مجدد کاوش ۵۰۰ میلیون ریال اعتبار نیاز است، در حالیکه با تدوین طرح های قابل اجرا برای این مجموعه، حتی اختصاص ۱۰ میلیارد ریال هم نیاز است. 
وی تصریح کرد: برای احیا، مرمت و تثبیت شهر زیرزمینی سامن شش طرح حفاظت، مرمت اسکلت های انسانی و بدنه های سنگی مجموعه، طراحی و ساخت ویترین های مناسب برای نگهداری اسکلت ها و اشیاء یافت شده، نورپردازی و طراحی مجموعه مبلمان شهری در خیابان منتهی به مجموعه دستکند طراحی و تدوین شده است. 
خاکسار ادامه داد: چنانچه اعتبارات به موقع اختصاص یابد، فاز نخست این مجموعه تا کمتر از یکسال آینده مهیا می شود. 
کارشناس سازمان میراث فرهنگی استان همدان یاد آور شد: مجموعه شهر زیرزمینی سامن در دو بخش مهم ادامه کاوش جدید و حفظ و مرمت فضاهای کاوش شده نیازمند اعتبارات است. 
خاکسار اذعان داشت: از طرفی مجموعه دستکند سامن را به دلیل قرار گرفتن در زیر شهر، خطراتی چون ریزش و تخریب تهدید می کند که این امر می طلبد برای حفاظت، مرمت و استحکام بخشی آن اقدامات جدی از سوی مسوولان صورت گیرد. 
وی اضافه کرد: با ایجاد هشت کارگاه در شهر سامن، تاکنون با انجام چهار فصل کاوش بالغ بر ۵۰ اتاق و راهرو در این مجموعه کشف شده و اشیاء، وسایل و اسکلت های کشف شده در گنجینه موزه بوعلی سینای همدان نگهداری می شود. 
وی تصریح کرد: چنانچه موفق به اخذ اعتبارات ملی برای این مجموعه شویم، سالانه می توانیم از این اعتبارات برای ادامه کاوش و اجرای طرح های تدوین شده استفاده کنیم. 
شهر سامن که در ۱۷ کیلومتری جنوب غربی شهرستان ملایر در محور بروجرد قرار گرفته، بر اثر کاوش های باستان شناسی شهری پنهان در یک بستر سنگی و به صورت دستکند کشف شد. 
در کاوش های اولیه شهر زیرزمینی سامن ۶۰ اسکلت شناسایی شد که درون ۹ اتاق قرار داشت و با توجه به بررسی های انسان شناسی، شواهدی مبنی بر انجام تدفین هایی به صورت تدفین باز در این مجموعه وجود دارد. 
با توجه به بررسی ها، در مراحل بعد از این مجموعه به عنوان پناهگاه برای مواقع اضطراری استفاده می شده و این کاربری در تمام دوره های اسلامی از اوایل اسلام تا دوره قاجار به طور متناوب تداوم داشته است. 
شهر زیرزمینی سامن به شماره ۲۴۶۲۲ در تاریخ ۲۷ فروردین ماه سال ۸۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و هم اکنون در نوبت ثبت در فهرست جهانی است.

از این مطلب بازدید کنید

شهر زیر زمینی سامن

آغاز کاوش‌های جدید در شهر زیرزمینی سامن

سرپرست کاوش شهر زیرزمینی سامن در همدان در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس میراث فرهنگی خبرگزاری …

یک نظر

  1. شهر همدان به عنوان گذرگاه و یک شهر تفریحی تاریخی آیا بودجه برای این پروژه را ندارد.متاسفم بگویم در همدان متولد شده ام و ۱۳ سال در این شهر زندگی کردم.همدانی ها بهتر است پول هاشون رو برن تو اصفهان و تهران خرج کنند کارخونه بزنند و سرمایه گذاری کنند.یا ماشین بخرن برن بلوار ارم وایسن همدیگرو نگاه کنند.یا اگه سرمایه ای دارن نگه دارن بزارن جلو آینه.همینه گه میگین یی تومنم یی تومنه!!!!!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

عبارت ریاضی را کامل نمایید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.