احکام نماز جمعه

حضرت علی (ع) : در روز جمعه سفر مکن تا نمازجمعه را بگزاری ، مگر سفری بود که در آن روی به خدا داری یا از آن ناچاری . 

(نهج البلاغه،نامه۷۰)

احکام نمازجمعه

۱- نماز جمعه ؛ یکی از نمازهای واجب یومیه است که در روز جمعه به جای نماز ظهر خوانده می شود .

۲- نماز جمعه ؛ واجب تخییری است ، یعنی مکلف می تواند روز جمعه به جای نماز ظهر ، نماز جمعه بخواند ولی نماز جمعه افضل است .

۳- خواندن نماز جمعه از نماز ظهر کفایت می کند ، یعنی کسی که نماز جمعه خواند ، لازم نیست نماز ظهر بخواند ولی احتیاط مستحب است ، هر دو را بخواند . (تحریرالوسیله،ج۱)  ……

دیر رسیدن به نماز جمعه :

– اگر ماموم به خطبه های نمازجمعه نرسد و فقط به نماز جمعه برسد ، صحیح است و از نماز ظهر کفایت می کند .

– اگر ماموم به رکعت اول نماز جمعه نرسد و در رکعت دوم اقتدا کند ، نیت نماز جمعه می کند و رکعت دوم را فرادا می خواند و از نماز ظهر کفایت می کند ، بنابراین اگر رکوع رکعت دوم نماز جمعه را درک کند ، یعنی وقتی تکبیره الاحرام بگوید و به رکوع برود که هنوز امام در رکوع است ، نماز جمعه صحیح است ولی برای کسی که تکبیر مستحب پیش از رکوع امام را درک نکند ، یعنی وقتی تکبیره الاحرام بگوید ، امام جماعت به رکوع رفته است ، بهتر است نماز ظهر نیت کند و چهار رکعتی به پایان برساند . (تحریرالوسیله،ج۱)

شرایط وجوب نماز :

واجب شدن نماز چند شرط دارد ؛

الف) فرارسیدن وقت نماز که ابتدای آن ظهر شرعی است .

ب) وجود حداقل پنج نفر که یکی از آنها امام جمعه است .

ج) بودن امام جمعه جامع الشرایط . (رساله مراجع،ج۱،ص۸۸۹)

آمادگی برای نماز جمعه :

در برخی روایات ، اعمال ذیل به عنوان آمادگی برای نماز جمعه شمرده شده است ؛

۱- غسل جمعه .

۲- پوشیدن نظیف ترین لباس ها .

۳- آراستن و خوشبو کردن خود .

۴- تسریع در رفتن به نماز .

۵- با وقار و خشوع به طرف محل نماز حرکت کردن .

در برخی روایات آمده است که سزاوار است انسان از روز پنجشنبه برای نماز جمعه ، خود را آماده کند و حتی از خوردن چیزی یا دوایی که موجب ضعف شود و او را از شرکت در نماز جمعه باز دارد ، بپرهیزد . (وسائل الشیعه،ج۷)

مقدمات نماز جمعه :

همان مقدمات نمازهای واجب است که به اجمال به آن اشاره می شود ؛

الف) نمازگزار با طهارت باشد یعنی غسلی بر عهده او نباشد و وضو گر فته باشد .

ب) بدن نمازگزار پاک باشد .

ج) رو به قبله بایستد .

د) لباس و مکان نمازگزار دارای شرایط باشد .

شرایط لباس نماز گزار :

۱- پاک باشد .

۲- مباح باشد ( غصبی نباشد) .

۳- از اجزاء مردار نباشد .

۴- از اجزاء حیوان حرام گوشت نباشد .

۵- لباس مرد نمازگزار ، ابریشم خالص و طلاباف نباشد ، بلکه هر گونه زیور طلا ، مثل انگشتر و حلقه طلا برای مردان حرام و نماز خواندن با آن باطل است . ( توضیح المسائل )

شرایط مکان نمازگزار :

۱- مباح باشد (غصبی نباشد) .

۲- بی حرکت باشد .

۳- سقف آن کوتاه و جای آن کم نباشد تا بتواند نماز را به طور صحیح بخواند .

۴- محل سجده نمازگزار (جای سجده) پاک باشد .

۵- سایر قسمتها اگر نجس است ، خشک و اگر رطوبت دارد به قدری نباشد که به بدن یا لباس نمازگزار سرایت کند .

۶- هموار باشد ، یعنی جای پیشانی نمازگزار از جای زانوهای او بیش از چهار انگشت بسته ، پست تر یا بلندتر نباشد و احتیاط واجب آن است که از سر انگشتان پا هم بیشتر از این مقدار پست و بلند نباشد . (توضیح المسائل)

 

جایگاه امام :

– ماموم نباید جلوتر از امام بایستد و اگر مساوی او هم بایستد ، اشکال دارد و به احتیاط واجب باید کمی عقب تر از امام بایستد ولی اگر قد او بلندتر از امام باشد که در رکوع و سجود سرش جلوتر از امام باشد ، اشکال ندارد . (توضیح المسائل مراجع،م۱۴۳۲)

– جای ایستادن امام باید از جای ماموم بلندتر نباشد ولی اگر مکان امام مقدار خیلی کمی بلندتر باشد ، اشکال ندارد و نیز اگر زمین شیب دار باشد و امام در طرفی که بلندتر است.

بایستد ، در صورتی که شیب آن زیاد نباشد و طوری باشد که به آن زمین مسطح (هموار) بگویند ، مانعی ندارد . (توضیح المسائل مراجع،م۱۴۱۵)

کودکان در صف جماعت :

اگر بین کسانی که در یک صف ایستاده اند ، بچه ممیز ؛ یعنی بچه ای که خوب و بد را می فهمد به نماز ایستاده باشد ، چنانچه ندانند نماز او باطل است ، می توانند اقتدا کنند . پس اگر کودکی در صف جماعت ایستاده باشد (هر چند صف اول) ، مساله به چند صورت است ؛ الف ) دیگران می دانند نماز کودک صحیح است ، اقتدا اشکال ندارد .

ب) نمی دانند نمازش صحیح است یا نه ، اقتدا اشکال ندارد .

ج) می دانند نمازش باطل است ، در صورتی که فاصله زیاد باشد ، اقتدا دیگران صحیح نیست ، ولی معمولا با حضور یک کودک در صف ، فاصله زیاد نیست .

یادآوری می شود در غیر صف اول اگر مامومین از طرف دیگر اتصال داشته باشند ، می توانند اقتدا کنند و حضور کودک تاثیری ندارد . (توضیح المسائل ، م ۱۴۱۷)

مبطلات نماز جمعه :

هر چه نماز واجب یومیه را باطل می کند ، نماز جمعه را نیز باطل می کند و فهرست آنها به این شرح است ؛

۱- از بین رفتن یکی از شرایط نماز ؛ مثل باطل شدن وضو .

۲- روی از قبله برگرداندن به قدری که نگویند نمازگزار رو به قبله است .

۳- سخن گفتن .

۴- خندیدن .

۵- گریستن با صدا برای کار دنیا .

۶- بر هم زدن صورت نماز ؛ مثل راه رفتن و دست زدن .

۷- بعد از سوره حمد ، آمین گفتن .

۸- مانند برخی از پیروان سایر مذاهب،دستها را بر هم گذاشتن . (توضیح المسائل)

(برگرفته از کتاب: احکام نماز جمعه، نوشته: محمد حسین فلاح زاده، ناشر : شورای سیاستگذاری ائمه جمعه)

 

 

ستاد  اقامه نماز جمعه سامن مهر   ۱۳۹۱

از این مطلب بازدید کنید

DSC01312

خطبه های نماز جمعه سامن

نماز جمعه این هفته توسط امام جمعه محترم حضرت حجه الاسلام والمسلمین طبا طبائی با …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

عبارت ریاضی را کامل نمایید * Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.